Het is vaak de eerste vraag van managers die overwegen te investeren in teamontwikkeling. Logisch, want als budgetten onder druk staan en impact aantoonbaar moet zijn, wil je weten: wat is de return on investment (ROI)?
Het korte antwoord op deze vraag is: “Veel, als je het goed aanpakt.”
Bij gemeenten, in de logistiek en in de zorg zien we bijvoorbeeld:
- kortere doorlooptijden (efficiënter werken)
- meer werkplezier (minder verloop en verzuim)
- betere kwaliteit van dienstverlening
- hogere klanttevredenheid
“Ja ja, mooi verhaal, maar ik heb al vaak een teamsessie gehad en dat leverde een leuke dag op en tijdelijk wat verbeteringen, maar al gauw viel iedereen weer terug in het oude gedrag”.
Bovenstroom
Dat is echt jammer. Het komt doordat veel teamontwikkelprogramma’s zich richten op wat wij ‘de bovenstroom’ noemen:
- communicatievaardigheden
- feedbacktechnieken
- teamafspraken
Zonder aandacht voor de onderliggende dynamiek blijft dit niet lang hangen. Teams vallen terug in oude patronen, simpelweg omdat context en overtuigingen die gedrag sturen niet zijn veranderd. Het gevolg: investeringen leveren tijdelijk effect, maar geen duurzame ROI.
Patrick Lencioni maakt duidelijk dat de kern van team-disfunctioneren zit in:
- gebrek aan vertrouwen
- het vermijden van constructieve conflicten
- onduidelijkheid over commitment
- het ontbreken van eigenaarschap
- onvoldoende focus op collectieve resultaten
Onderliggende patronen
Deze factoren zijn niet simpel aan te leren als “skills”. Ze zijn het resultaat van onderliggende patronen in een team: hoe mensen zich tot elkaar verhouden, wat impliciet wel en niet mag, en welke dynamieken zich in de loop van de tijd hebben vastgezet. Wanneer je met teams werkt ‘in de onderstroom’, waar deze patronen ontstaan, zie je krachtige opbrengsten:
- Snellere en betere besluitvorming
Omdat spanningen niet langer vermeden worden, maar functioneel worden gemaakt - Meer eigenaarschap in het team
Omdat rollen en posities helderder worden en leiderschap zich natuurlijker verdeelt - Effectievere samenwerking
Omdat impliciete verwachtingen expliciet worden - Minder energieverlies
Omdat terugkerende patronen (zoals gedoe, afhankelijkheid of stille weerstand) worden doorbroken - Duurzamere performanceverbetering
Omdat de oorzaak wordt aangepakt, niet alleen het symptoom
Onderstroom
ElevenGroup begeleidt teams op een systemische manier. Dat betekent dat we teams zien als individuen in een systeem met eigen ongeschreven regels. Wij richten ons expliciet op de onderstroom:
- impliciete loyaliteiten
- informele hiërarchie en posities
- terugkerende interactiepatronen
- spanningen die wel voelbaar maar niet bespreekbaar zijn
Door deze zichtbaar en bespreekbaar te maken, ontstaat er beweging op een dieper niveau. En precies daar zit het verschil in rendement.
Want waar traditionele interventies gedrag proberen te veranderen, zorgen systemische interventies ervoor dat gedrag als vanzelf mee verandert omdat de onderliggende dynamiek verschuift. Dat is niet makkelijk en vaak emotioneel, maar echt nodig om een stevige bodem voor blijvende verandering te maken.
De ROI van teamontwikkeling wordt significant hoger wanneer: interventies zich richten op oorzaken in plaats van symptomen, teams inzicht krijgen in hun eigen patronen en er gewerkt wordt op het niveau van het geheel, niet alleen het individu. Dat vraagt soms om een andere manier van kijken. Minder focus op wat direct meetbaar is, en meer aandacht voor wat daadwerkelijk bepalend is.
Wie alleen aan de bovenstroom werkt, optimaliseert gedrag.
Wie de onderstroom adresseert, verandert het systeem. Daar ontstaat de blijvende, échte ROI.
